Łatwo rozpoznawalna na całym świecie przywrócenie McDonalda – tu w Sankt Petersburgu w Rosji
Makdonaldyzacja – sprawa sądowa stopniowego upowszechniania się zasad działania znanych z barów szybkiej obsługi (uosabianych przez net McDonald’s) we wszystkich dziedzinach życia społecznego w Stanach Zjednoczonych i na całym świecie.
Tematem mcdonaldyzacji zainteresował się George Ritzer obecnie w latach 60. XX wieku. Widziadło makdonaldyzacji, powiązane z procesem globalizacji, żwawo rozpowszechniło się w większości krajów. Mcdonaldyzację poprzedziła racjonalizacja i organizacja biurokratyczna. George Ritzer zetknął się z tym elementem kulturowym w 1959, dostrzegł ów organizm i zaczął doszukiwać się podobnych reguł w innych miejscach, np. na placu zabaw, w szpitalu, przychodni. Stwierdził, iż macdonaldyzacja nie jest nowym zjawiskiem, przecież stanowi rozwój racjonalizacji, i iż systemy racjonalne zaczęły zdominować i nie ma od nich ucieczki, tzw.”żelazna klatka”. Projekt makdonaldyzacji została sformułowana przez Ritzer’a w 1983 w książce pt. “Makdonaldyzacja społeczeństwa”. Pisarz uważał, iż duch to dotyczy w sumie, zarówno życia codziennego, politycznego, gdy i kościoła.
Wpływ na szerokie przyjęcie tego systemu wywarł między innymi składnik gospodarczy, alias wielomilionowe zyski. Na początku macdonaldyzacja miała tyczyć się pewnego rodzaju amerykanizacji. Z mcdonaldyzacją wiąże się życie domów handlowych, tzw. “długie ręce mcdonaldyzacji”. Ustrój zmakdonaldyzowanego funkcjonowania gastronomicznego proszek tyczyć się małych w zamian i obrzeży w zamian, nie proszek być zwrócony do elit, atoli dopiero co do mas. Organizm mcdonaldyzacji jest systemem niesłychanie profesjonalnym. W latach 60. stworzono organizm lekarski, tzw.mclekarza.
Spis treści
- 1 Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
- 2 Zalety i wady systemu
- 3 Przyczyny Makdonaldyzacji
- 4 Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
- 5 Elementy Mcdonaldyzacji
- 6
- 7 Zobacz też
- 8 Linki zewnętrzne
//
Podstawowe wyznaczniki Mcdonaldyzacji
Standardowe repertuar w restauracji McDonalda dostępne na całym świecie
Globalizacja – japoński Big Mac
- Kalkulacyjność (kwantytatywność) – liczą się cechy kwantytatywne (koszt, stan, kwota czasu potrzebna na uprawianie usługi), całość zostaje przeliczone. Liczba staje się równoważna jakości, inaczej dobre jest to co dostajemy w dużej ilości i żwawo. Wiąże się to ze starą zasadą psychologiczną, która mówi, iż podczas gdy nieco dostajemy za na próżno to jest to dobre; następuje pokusa nazwami tj. “podwójne”, “potrójne” albo za tę samą cenę dostajemy więcej. W systemie ekonomicznym inwestorowi musi się to niemniej jednak opłacać. W funkcjonowaniu jednostki kładzie się ucisk na kiedy najszybsze wykonywanie czynności i biegłość. Od pracowników żąda się trzech cech:
- pracować szybko
- pracować sprawnie
- za niskie pieniądze
Wszystko jest wyliczone i ustalone, a pracobiorca nie winien za bez liku sądzić (frapować się).
- Efektywność – to optymalna (szybka) podejście przejścia z jednego punktu do następnego, np. McDrive, dokąd nie liczy się strona przed chwilą rzecz sprawy i zatrudniony. Człowiek jest pracobiorca przez jakiś układ, a postać podmiotu jest wyznaczana efektywnością jego pracy. Ważny jest tu ustrój uregulowań formalnych i prawnych. Wysoką skuteczność uzyskuje się w poprzek posłuszeństwo tychże uregulowań. Jest to układ z góry zorganizowany, a placówka traci swoją podmiotowość. Dotyczy to nie przed chwilą klientów, jednakowoż oraz pracowników.
- Przewidywalność – ogół jest przewidywalne. Wzdłuż i wszerz i nieustannie za te same finanse dostaniemy ów tenże ładunek i usługę, obojętnie od godziny, azali miejsca geograficznego. W tym systemie nie jest zbawienny kod komputerowy lingwistyczny, wzdłuż i wszerz się w tej kwestii porozumiemy. Ma być on na rzecz nas krzepiący, osiedlać trwałość. Z punktu widzenia kulturowego jest to tymczasem ogromnie niebezpieczne, skoro człowiek nie zastanawia się ponad czymś toteż, iż nie musi, bo całokształt będzie każdorazowo takie same. Ustrój socjalny również ma być niezachwiany i do przewidzenia, spokojny (figa się nie być może przerobić), ma być tzw. kulturowa myślenie – kula ziemska bez niespodzianek. Nasze behawior jak podmiotu ponadto staje się przewidywalne, w takim razie bez trudu jest dozwolone począć nami fałszować. Charakterystyczna cechą jest to, iż jest to organizm zmechanizowany i jesteśmy non stop kontrolowani, obserwuje nas nauki techniczne, organizm. My musimy działać zgodnie z odgórnymi oczekiwaniami. Świat socjalny bazujący jest na przewidywalnych interakcjach międzyludzkich.
- Możliwość manipulacji - własność ta wynika z pozostałych. Funkcjonowanie ludzkie zastąpiono pewną technologią. Człowiek z podmiotu staje się wykonawcą przedmiotu. Nie jest to przenoszenie wyraźnie – manipuluje się drogą okrężną, pośrednią. Taki tenże sam ustrój działa np. w urzędach, dokąd przekazuje się nam, że jesteśmy w tamtym miejscu mile widziani, mimo to równolegle oczekuje się, iż żwawo załatwimy swoją sprawę i zwolnimy obszar na rzecz innych. Wypełniamy czynności podstawowe, bez rozszerzania, dopiero co to czego się od nas wymaga, bo ogół jest wyliczone i osobistość pilnuje dyscypliny (nie możemy funkcjonować za żwawo ani za jest dozwolone, sami nie mamy rozstrzygać o swoich czynnościach, przed chwilą kończyć to, co osobistość nuże opracował). Zasoby ludzkie tu mają być niezmiernie przeciętni, a nie wykształceni, bo mogliby począć czegoś nie obyć się, a mają system prawny przeprowadzać swoje obowiązki wedle ustalonej kolejności i w odpowiednich ilościach.
Zalety i wady systemu
Zalety makdonaldyzacji:
- dostępność towarów i usług (obszar kulturowy konsumpcyjna) – bogactwo towarów i usług jest osiągalny większej liczbie ludzi, prawdopodobnie w tamtym miejscu wleźć ktoś, nie dopiero co oficjał elity
- człowiek nie całkiem “już prawdopodobnie zaspokajać” swoje zachcianki i pilne potrzeby, o każdej porze dnia i nocy (gospodarka 24-godzinna przez 7 dni w tygodniu i 365 dni w roku)
- jednostkę, każdego człowieka traktuje się równie bez względu na rasę, płeć, nierozłączność społeczną
- możliwość łatwego porównywania gildia i cen towarów przez klientów w konkurencyjnych firmach
- przewidywalność – bezpieczeństwo i równowaga systemu działa uspokajająco na społeczeństwo
- człowiek przypuszczalnie wykonywać garść, co już nie byłoby do pomyślenia, np. z ośrodka pomocy prawdopodobnie nabyć kapitał i nabyć sobie np. chleb
- zatrudnianie pracowników o typowych kwalifikacjach z racji czemu (?) łatwiej rozpowszechniają się nowości technologiczne i organizacyjne
- wytwory jednej kultury swobodnie przenikają do drugiej
Wady makdonaldyzacji:
Taśma z posiłkami – widok ogólny
- ujednolicona forma towarów i usług, np. w supermarketach – szansa wyboru tańszych odpowiedników, kadry kupują to na co przenigdy nie mogliby sobie uznać – masowa spożycie zamienników promocyjnych
- sposób spędzania czasu wolnego – ongiś okres wakujący mieli dopiero co bogaci, otóż co prawdziwość odjechać być może ktokolwiek, pomimo tego równolegle zasoby siły roboczej czynni zawodowo pracują dłużej, wówczas mają mniej wolnego czasu, choć równocześnie więcej środków i siła jego wypełnienia, co prowadzi do procesu standaryzacji i masowości spędzania przez ludzi czasu wolnego (gdy, dokąd tudzież żwawo i skutecznie odpocząć)
- pozorne aktywność uspokajające – ludziom wydaje się, iż mają zapewnione bezpieczeństwo
- ujednolicanie otoczenia – nie dopiero co ludzi zaczyna dotyczyć się podobnie (bez względu na inherencja do rasy, klasy azali płci), tymczasem i entourage naturalne; układ traktuje wg założonych standardów (nie liczy się co w tamtym miejscu jest, jednak by spełniło normy, np. odpowiednia rozmiar ziemniaka azaliż jajka)
Posiłki na taśmie produkcyjnej
- dehumanizacja społeczeństwa – człowiek taktowany jest kiedy bagaż na taśmie montażowej, nie dochodzi do interakcji, bo nie są one potrzebne, człowiek ma przeprowadzać pewne czynności podczas gdy automat: sprawnie i żwawo; czynności są krańcowo wyliczone racja, iż potrzebna jest natychmiast przed chwilą posłuszeństwo dyscypliny, tak aby wykonywane było to, co zostało zaprogramowane i wyliczone; człowiek pracuje dłużej, w takim przypadku będzie proch mniej czasu na korzystanie z tych towarów
- system ów wpływa niekorzystnie na anturaż naturalne – jest zorientowany na niezwykle intensywne analizowanie zasobów powodujące znaczącą ingerencję w ekosystem
- dehumanizacja jednostki – zespół nie ma znaczenia, liczy się tzw. “panek masowy”
- liczy się liczba pod ręką akceptowalnym poziomie jakości, w danej kategorii cenowej
- nie liczy się erudycja, właśnie sprawność
Wada i zaleta:
- wytwory kulturowe przenikają się bez trudności nawzajem.
Przyczyny Makdonaldyzacji
Przewidywalność zachowań pracowników i klientów a efektywna obsługa w McDrive
- Pojęcie biurokracji (Maxa Webera) – to zakrojona na szeroką skalę zrzeszenie z hierarchicznie podporządkowanymi sobie elementami. Działa się w tamtym miejscu precyzyjnie określonym sposobem, opartym na przepisach (przewidywalne działalność ludzi, ponieważ pracują poniżej nadzorem i wedle sformalizowanych ustaleń). Jest to pewna konstrukcja formalna, niejaki matka mcdonaldyzacji, gdyż zakłada skuteczność działania, liczy się obowiązek cząstkowe, a nie człowiek, placówka wykonuje te zadania w większości wypadków zgodnie z instrukcją, w precyzyjnie określonej kolejności.
- Ważnym elementem jest racjonalizacja – wszelkie prawa, prawo mówiące podczas gdy wyszperać rozumny podejście postępowania, optymalne środki do osiągnięcia konkretnego celu (zasoby siły roboczej otrzymują pewne odkryte mechanizmy-algorytmy postępowania, których nie muszą zmierzać, a dopiero co przeprowadzać nuże opracowane schematy).
- Każda organizacja biurokratyczna być może przeważyć do pewnych wypaczeń (dysfunkcji). Weber twierdził, iż jak urzędy będą właśnie sformalizowane, to przypuszczalnie pojawić się deprawacja. Zakładał ponadto rygor liczbom – pewnemu systemowi. Nazwał ów organizm “żelazną klatką racjonalności”, co miało mieć znaczenie, iż organizm biurokratyczny nas zniewala, dehumanizuje, a ludność staje się niezmiernie przewidywalne, oraz człowiek nie będzie w stanie się przesunąć z wyjątkiem tę klatkę.
- System Holokaustu – jest przykładem skrajnej racjonalizacji biurokratycznej i mcdonaldyzacji przekroczonej do granic dyspozycja. Do Holokaustu doszło, kiedy zostaliśmy do tego przygotowani strukturalnie i organizacyjnie (”zieleniec jest tajemniczy, kiedy likwidujemy chwasty”). Liczył się w owym czasie wydajny maszyneria unicestwiania i kalkulacyjność (jak bardzo jest dozwolone i w jakim czasie zniszczyć).
- Ritzer prorokował, iż taki “organizm Holokaustu” prawdopodobnie się coraz dawno w społeczeństwie ponowić, iż nie było to zjawa jednolite.
Organizacja biurokratyczna a makdonaldyzacja
Szybka obsługa i sposobność łatwego porównywania cen podobnych produktów w firmach konkurencyjnych
- Najbardziej efektywna budowa organizacyjna, np. stanowisko finansowy, to taka, która ma być najlepsza ze wszystkich – najszybsza. Przedstawiciel zwrócony jest na gdy najszybsze obsłużenie petenta, a nie jest kładziony ścisk na jakość.
- Kalkulacyjność w racjonalizacji i biurokratyzacji – kładzie się ścisk na przeliczenie łącznie co wolno, ażeby skuteczność wszelkich czynności przynieść do liczb, tzw. “biurokratyczna tasiemka produkcyjna”. Zespół ma przeprowadzać swoje aktywność bez względu który będzie plon. Nie liczy się postać, jednak wielkość. W tej krokowości pewnie który pracuje błędnie, jednakże nie ma czegoś takiego gdy uprawianie jakościowe – “dehumanizacja rozliczalności pracy”.
- Zachowanie ma być przewidywalne. Przewidywalność to efekt racjonalności i biurokratyzacji, okazja przewidywania behawior jednostki (chyba że zachowania są inne to od razu są wyłapywane).
- Manipulowanie – organizacja biurokratyczna panuje powyżej ludźmi stosując technologie, które nie wymagają udziału człowieka. Świat biurokratyzowany to glob uprzedmiotowiony, oddział traci swoją podmiotowość. Aktywność jednostki staje się automatyczne, człowiek jest machiną, jest czemuś przypisany, np. instytucji, urzędowi, czemuś co jest przyzwoicie zorganizowane i jakby steruje działaniem jednostki. Zespół nie szuka innego sposobu działania, bo sugeruje się jej, iż ów rozwiązanie jest pierwszy. Ustrój ów produkuje ludzi, którzy zaczynają zapełniać funkcje automatu.
Wg Webera formalna racjonalność to nieracjonalna racjonalność, to ustrój, jaki dehumanizuje człowieka (nadawcę i odbiorcę, pracownika i petenta). Zmakdonaldyzowana cywilizacja masowa doprowadziła do odczłowieczenia człowieka. Irracjonalny racjonalizm to “żelazna klatka”. Ludzie wtacza się w trochę, z czego nie ma wyjścia. Weber stworzył tzw. ramy instytucjonalne.
Elementy Mcdonaldyzacji
George Ritzer i Zygmunt Bauman powiedzieli, iż eksterminacja to przypadek współczesnej racjonalności biurokratycznej i owoc współczesnej cywilizacji. Racjonalność świata stworzyła maleńko, co stało się takim wynaturzeniem. Zagłada proch wszelkie cechy racjonalizacji alias makdonaldyzacji. Tenże człowiek stworzył sobie organizm, z którym stał się z technicyzowany. Holokaust proch być efektywnym mechanizmem unicestwiania ludzi i pono charakteryzował się kalkulacyjnością – przeliczano, tak dalece osób należało spaprać. Cechą holocaustu była ponadto przewidywalność, skończony sprawa sądowa proszek oblicze taśmy montażowej – przyjeżdżające i odjeżdżające wagony i samochody. Nielogiczny racjonalizm przekroczył najśmielsze wyobrażenia. Nałogowiec od pewnej struktury biurokratycznej. Eksterminacja być może się w dziejach współczesnej kultury (poniżej pewnymi względami) powtórzyć.
Galeria Krakowska – środek ognisko handlowego
W 1916 pojawiło się pierwsze danie główny punkt handlowe, niezadaszone, a w 1956 powstało w Minnesocie zadaszone środek handlowe. Ognisko handlowe to obszar, do którego jest dozwolone użyć 4 wyznaczniki makdonaldyzacji: skuteczność, przewidywalność, kalkulacyjność i manipulacyjność. Mało tego tego, iż jest miejscem handlowym, stało się i miejscem spacerów, spotkań, itp. Rozkład koncernu Forda doprowadziła do stwierdzenia, iż obecnie zakład przemysłowy fabryczny jest zmakdonaldyzowany, to tasiemka montażowa, niedaleko której pracują robotnicy-roboty. Ta taśmowość jest nienagannie zorganizowana. Tasiemka montażowa jest przykładem racjonalności formalnej. Zatrudnienie człowieka ma być pracą efektywną, toteż ustosunkowanie się na wysoką klasę pracowników szybkich i niewykwalifikowanych, którzy montują, ktoś robi ociupinę przewidywalnego. Przewidywalność to ustrój bez trudności sprawdzalny. Mechaniczne wykonywanie pewnych czynności. Człowiek zależny taśmie montażowej, maksymalnie manipulowany, kto skazany jest do wykonywania przewidywalnych ograniczonych działań. Wąskie specjalizacje ludzkie alias zmuszanie człowieka do rutynowego powtarzania czynności. Sznurek jest przykładem dehumanizacji, tu liczy się biegłość i szybkie wykonywanie danej czynności.
- George Ritzer, The McDonaldization of Society (ogłoszenie polskie “McDonaldyzacja społeczeństwa”)
Zobacz też
- Mcpraca
Linki zewnętrzne
- Czy “złote łuki” opanują świat